اسبن دوی کن
قربونی کن
گاه بکشن .
نور مه بای ,
مهر مه بای ,
گل مه بای,
سلام مه بای.
دلسوزتر ئه دآ مه بای
,کُر علی و زهرا مه بای؛
خدیجه کبری مه بای
؛فاطمه اطهر مه بای
؛حیدر کرار مه بای؛
اشرف اولاد آدم مه بای.
وُژت بشور,
وری دس نماز بگر
اُر سُآر مه بای.
زمی زنی کر مه بای؛
دل مه بای
دلدار مه بای.
صلوات ری که
؛اسبن دُی که .
کُر زنی حسین مه بای.
خُنگر باوه مه بای
سورنا یکی از سرداران بزرگ و نامدار تاریخ ایران در زمان اشکانیان است که سپاه ایران را در نخستین جنگ با رومیان فرماندهی کرد و رومیها را که تا آن زمان در همه جا پیروز بودند، برای اولین بار با شکستی سخت و تاریخی روبرو كرد.
سورنا از خاندان سورن یکی از هفت خاندان معروف ایرانی (در زمان اشکانیان و ساسانیان) بود. سورن در زبان فارسی پهلوی به معنی نیرومند است.
ژولیوس سزار، پمپی و کراسوس سه تن از سرداران و فرمانروایان بزرگ روم بودند که سرزمینهای پهناوری را که به تصرف دولت روم در آمده بود، به طور مشترک و تحت عنوان كنسول اداره میکردند. آنها در سوم اکتبر سال 56 پیش از میلاد در جلسه لوکا تصمیم حمله به ایران را گرفتند.
کراسوس فرمانروای بخش شرقی کشور روم آن زمان یعنی ، آسیای صغیر( تركیه و سوریه امروزی) بود و برای گسترش دولت روم در آسیا، رویای پیروزی برایران، فتح ایران و سپس گرفتن هند را در سر می پروراند . وی فاتح جنگ بردگان و اسپارتاکوس سردار قدرتمند انقلاب بردگان بود.
کراسوس (رییس دورهای شورای كنسولی) با سپاهی شامل بیش از 40 هزار نفر از لژیونرهای ورزیده روم که خود فرماندهی آنان رابرعهده داشت به سوی ایران روانه شد و ارد اول پادشاه اشکانی، سورنا سردار نامی ایران را مامور جنگ با کراسوس و دفع یورش رومیها کرد.
نبرد میان دو کشور در سال 53 پیش از میلاد در جلگههای میان رودان و در نزدیکی شهر حران یا کاره روی داد. بر اساس روایات تاریخی، قبل از آغاز جنگ سورنا پیامی را برای كراسوس فرستاد و كنسول روم در جواب گفت : پاسخ تو را در پایتخت ایران می دهم.
سورنا در جواب كراسوس پیام داد: اگر در كف دست من مویی می بینی ، پایتخت ایران را نیز خواهی دید.
درجنگ حران، سورنا با یک نقشه نظامی ماهرانه و به یاری سواران پارتی که تیراندازان چیره دستی بودند، توانست یک سوم سپاه روم را نابود و اسیر کند.
کراسوس و پسرش فابیوس دراین جنگ کشته شدند و تنها تعداد اندکی از رومیها موفق به فرار گردیدند.روش نوین جنگی سورنا، شیوه جنگ وگریز بود.
این سردار ایرانی را مبتكر جنگ پارتیزانی (جنگ به روش پارتیان) در جهان میدانند. ارتش او شامل زرهپوشان سواركار، تیراندازان ورزیده، نیزه داران ماهر، شمشیرزنان دلیر و پیاده نظام همراه با شترهایی با بار آذوقه، آب و مهمات بود.
جنگ حران که نخستین جنگ بین ایران و روم به شمار میرود، دارای اهمیت بسیاری در تاریخ است زیرا رومی ها پس از پیروزیهای پی درپی در جهان آن روزگار برای اولین بار در جنگ شکست سختی خوردند و این شکست به قدرت آنان در دنیای آنروز سایه افکند و نام ایران را بار دیگر در جهان پرآوازه کرد و نام دولت پارت و شاهنشاهی اشکانی را جاودانه ساخت.
پس از پیروزی سورنا بر کراسوس و شکست روم از ایران، دولت مرکزی روم دچار اختلاف شدید شد. پس از این جنگ نزدیک به یک قرن، رود فرات مرز شناخته شده بین دو کشور گردید و مناطق ارمنستان و آسیای صغیر (ترکیه، سوریه، عراق) تبدیل به ایالاتی از ایران شدند.
سورنا پس از شاه مقام اول کشور را داشت. وی ارد را به تخت سلطلنت نشاند و به سبب اصالت خانوادگی در روز تاجگذاری شاهنشاه ایران کمربند شاهی را به کمر پادشاه بست. او به هنگام تصرف شهر سلوکیه نخستین کسی بود که برفراز دیوار دژ شهررفت و با دست خود دشمنانی را که مقاومت میکردند بزیر افکند.
سورنا در زمان پادشاهی اشک سیزدهم، ارد اول اشکانی، سپاه ایران را در نخستین جنگ با رومیان (نبرد حران) فرماندهی کرد و رومیان را که تا آن زمان در همه جا پیروز بودند، برای اولین بار به سختی شکست داد. این یكی از بزرگترین شکست های رومیها از ایرانیان در طول تاریخ بودهاست.کراسوس که قصد داشت به تقلید از اسکندر، ایران و هند را فتح کند، از سورنا، سردار ایرانی، شکست خورد و خود و اغلب سربازانش کشته شدند.
سورنا در این هنگام بیش از 30 سال نداشت.اما متاسفانه سورنا هیچ بهرهای از پیروزی بزرگ خود نبرد. ارد شاهنشاه اشکانی ناجوانمردانه بجای قدردانی، سپهسالار دلاور ایرانی را به قتل رساند.گویا رویه جاری تاریخ ایران است که خادمین به دست خائنین کشته شوند مثل امیر کبیر و اگر نفوذیهای فعلی که دولت را در دست دارند لحظه ای تردید برای کشتن سلیمانی نخواهند داشت.
